Beschikkingen in Beeld

Beschikkingen in Beeld biedt een actueel overzicht van de openbaarmaking van individuele overheidsbesluiten.

Over beschikkingen

Beschikkingen zijn overheidsbesluiten voor individuele gevallen. Voorbeelden hiervan zijn een vergunning, een subsidie, een toeslag of een bestuurlijke boete. Op grond van de Wet open overheid zullen overheden in de toekomst ook hun beschikkingen openbaar moeten maken. Daarmee komt een beschikking dus niet langer alleen beschikbaar voor degene tot wie die is gericht, maar voor iedereen.

Sommige overheden zijn hiermee al aan de slag gegaan. Beschikkingen in Beeld brengt deze openbaarmakingspraktijken in kaart en reikt door middel van 'naming & faming' voorbeelden aan van succesvolle openbaarmaking.

CASE

Gemeente Terschelling

Lees meer

De gemeente Terschelling publiceert sinds 2025 op haar website zowel een subsidieregister als een ‘beschikkingenregister’. Voor de inrichting van beide registers is aangesloten bij de eisen die artikel 3.3a van de Wet open overheid stelt aan (actieve) openbaarmaking van beschikkingen door middel van overzichten. Daarnaast vermelden beide registers per afzonderlijke beschikking ook steeds het type (subsidie)beschikking.

Screenshot van de website van de gemeente Terschelling waarop het subsidieregister en het beschikkingenregister te zien zijn

Vijfsterrenmodel

Om de voortgang van overheden bij het openbaar maken van beschikkingen te waarderen, hanteren wij een vijfsterrenmodel. Hoe meer sterren, hoe verder een overheid is met openbaarmaking.

1 ★

Informatie beschikbaar over indienen Woo-verzoek

2 ★

Openbaarmaking van eerdere Woo-besluiten

3 ★

Openbaarmaking van andere categorieën overheidsinformatie

4 ★

Gedeeltelijke openbaarmaking van beschikkingen

5 ★

Volledige openbaarmaking van beschikkingen

CASE

Gemeente Oldambt

Lees meer

Op het Woo-portaal maakt de gemeente Oldambt – vooruitlopend op de inwerkingtreding van de verplichting hiertoe – beschikkingen reeds openbaar als afzonderlijke informatiecategorie. De beschikking wordt niet alleen beschikbaar gesteld als ‘document’ (in pdf-formaat), maar ook als ‘dossier’ waarvan dit document deel uitmaakt (waardoor de zoekresultaten dubbel tellen). In het document wordt gemotiveerd welke informatie binnen de beschikking niet openbaar wordt gemaakt.

Screenshot van de website van de gemeente Oldambt waarop het Woo-portaal te zien is

Naming & faming

Een van de redenen voor openbaarmaking van beschikkingen is naming & shaming: het waarschuwen van het publiek voor een overtreder, indien de beschikking een sanctie betreft.

Beschikkingen in Beeld kiest echter voor naming & faming: voorbeelden tonen van overheden die al wel beschikkingen – geheel of gedeeltelijk – openbaar maken op hun website. Zij scoren dus vier sterren (lichtgroen) of vijf sterren (donkergroen).

Klik op een specifieke overheid op de kaart van lokale overheden of de lijst van nationale overheden om meer te leren over hun openbaarmakingspraktijken.

Lokale overheden

Geen gegevens beschikbaar.

Nationale overheden

Geen gegevens beschikbaar.

CASE

Autoriteit Consument en Markt (ACM)

Lees meer

Op grond van de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt is de ACM verplicht om beschikkingen tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie of een bindende aanwijzing openbaar te maken. Daarnaast heeft zij de bevoegdheid om ‘andere besluiten dan beschikkingen tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie of bindende aanwijzing’ openbaar te maken. In haar openbaarmakingsbeleid gaat de ACM expliciet in op de mogelijkheid om ‘andere besluiten dan sanctie-gerelateerde beschikkingen’ openbaar te maken.

Op de website van de ACM kan binnen ‘publicaties’ specifiek worden geselecteerd op ‘Beslissing op bezwaar’ en ‘Besluit’, hetgeen resulteert in ruim 5800 resultaten (waaronder besluiten van rechtsvoorgangers van de ACM). Hoewel de term ‘besluit’ ruimer is dan ‘beschikking’, is het merendeel van de besluiten van de ACM een beschikking.

Screenshot van de website van de ACM waarop de publicaties te zien zijn

Veelgestelde vragen

Waarom maak je beschikkingen openbaar?

Er zijn verschillende redenen om beschikkingen niet alleen te delen met degene tot wie de beschikking is gericht, maar met een ieder. Naming & shaming kan een oogmerk zijn. Een andere reden betreft het versterken van de rechtspositie van individuele burgers, omdat zij hierdoor kunnen nagaan hoe dezelfde wettelijke voorschriften in soortgelijke gevallen zijn toegepast.

Hoe maak je beschikkingen openbaar?

Beschikkingen kunnen zowel integraal (al dan niet deels zwartgelakt) worden gepubliceerd als in de vorm van overzichten. Deze overzichten bevatten niet de volledige tekst van de beschikking, maar enkel de kernelementen hiervan. Door middel van metadata kan het selecteren van bepaalde beschikkingen worden vereenvoudigd.

Wie maakt beschikkingen al openbaar?

Ga hierboven zelf na welke overheden hun beschikkingen al openbaar maken. Per publicerende overheid tref je meer informatie aan over de vindplaats van de beschikkingen, het type beschikkingen en de laatste zoekslag.

Waar maak je beschikkingen openbaar?

Sommige overheden maken voor openbaarmaking van beschikkingen gebruik van hun eigen website (‘bij de bron’) of een eigen portaal. Andere overheden maken gebruik van een centraal portaal, zoals open.overheid.nl, puc.overheid.nl en officielebekendmakingen.nl.

CASE

Publicatieplatform UitvoeringsContent (PUC)

Lees meer

Op het publicatieplatform PUC kunnen (uitvoerende) overheidsorganisaties documenten openbaar maken. PUC maakt het mogelijk om specifieke informatiecategorieën / documentsoorten te selecteren, waaronder ‘besluiten’. Met uitzonderingen van de deelcategorie ‘besluiten van algemene strekking’ is hierbij sprake van beschikkingen.

Een van de instanties die gebruik maakt van PUC, is de Minister van LVVN bij de verlening van natuurvergunningen. PUC geeft de inhoud van het besluit weer in html-formaat (met de mogelijkheid om het document in pdf-formaat te genereren). Naast diverse metadata (onder ‘Documentgegevens’) bevat PUC ook verwijzingen naar andere documenten, zoals de verlening van de vergunning waarop de wijziging betrekking heeft.

Screenshot van de website van het PUC-platform

Over Beschikkingen in Beeld

Beschikkingen in Beeld is een onderzoeksproject, gefinancierd door de Maatschappelijke Coalitie Over Informatie Gesproken (MCOIG), dat is uitgevoerd door een samenwerkingsverband van Tilburg University, Open State Foundation en Centerdata. Beschikkingen in Beeld is onderdeel van het meerjarige onderzoeksproject Case-Inclusive Transparency for a Digital and Open Government (CITaDOG), waarbinnen de gevolgen van het proces van openbaarmaking van beschikkingen voor het proces van overheidsbesluitvorming worden onderzocht.

Beschikkingen in Beeld geeft van iedere overheidsorganisatie een momentopname. Mocht uw organisatie inmiddels openbaarmaking van beschikkingen verder ter hand hebben genomen en in aanmerking komen voor een extra ster (★), laat het ons weten via citadog@tilburguniversity.edu onder vermelding van de vindplaats van de beschikkingen!